ปีที่แล้ว คนไทยหลายร้อยตกเป็นเหยื่อค้ามนุษย์ในกัมพูชา ถูกกักขังและใช้ใบหน้าดำเนินการบัญชีม้ากับธนาคาร แม้บางรายหนีกลับไทยได้ แต่ยังต้องเผชิญหมายจับ บัญชีถูกอายัดและคดีความอีกหลายปีข้างหน้า

หลังลูกกรงขังคือห้องปิดมืดขนาด 2×2 เมตร อากาศบริเวณห้องส่งกลิ่นอับ มีผู้ชายจำนวน 6 คนถูกขังรวมอยู่ในสถานีตํารวจปากคลองรังสิต จ.ปทุมธานี หนึ่งในผู้ถูกคุมขังคือยา สะหมาน ชายวัย 43 ผู้ถูกหมายจับในข้อหาฉ้อโกงและความผิดกฎหมายอาชญากรรมทางเทคโนโลยี

วรัสยา สะหมาน ผู้เป็นภรรยายืนเกาะลูกกรง พยายามสื่อสารภาษามลายูกับผู้เป็นสามี “อย่าร้องไห้ กินข้าวให้อิ่ม ฉันกำลังหาทางประกันตัวให้ได้ไวที่สุดเท่าที่จะทำได้”

ยา สะหมาน คือหนึ่งในคนไทยหลายร้อยคนที่ถูกค้ามนุษย์ไปยังกัมพูชา ที่นั่น พวกเขาถูกขังไว้รวมกันและถูกบังคับให้มอบบัญชีธนาคารของตนให้กับขบวนการอาชญากรรมไซเบอร์ หลังหลบหนีออกมาได้และกลับถึงบ้าน เขาและภรรยากลับถูกดำเนินคดีอาญา ฐานยินยอมให้ใช้บัญชีของตนเป็นบัญชีม้าในขบวนการฉ้อโกงออนไลน์

ขณะที่ทางการไทยเดินหน้าปราบปราม ‘บัญชีม้า’ หรือบัญชีธนาคารที่ใช้ฟอกเงินจากกิจกรรมหลอกลวงทางออนไลน์ จำนวนผู้ถูกจับก็พุ่งสูงขึ้นเป็นอย่างมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา แต่ภายใต้จำนวนเหล่านั้นคือความท้าทายที่นักสืบ อัยการและผู้พิพากษาต้องเผชิญ นั่นคือการแยกแยะให้ได้ว่าใครคืออาชญากรที่แสวงหากำไรจากการหลอกลวง และใครคือเหยื่อขบวนการค้ามนุษย์ที่ถูกข่มขู่ขโมยตัวตน

ตั้งแต่ปี 2566 เป็นต้นมา ธนาคารมีกฎให้ต้องสแกนใบหน้าสำหรับการโอนยอดเงินจำนวนมาก โดย มีเป้าหมายเพื่อยับยั้งบัญชีม้า แต่ตำรวจระบุว่า วิธีการของกลุ่มอาชญากรได้พัฒนาไปแล้ว แทนการซื้อบัญชีแบบเดิม ขบวนการเหล่านี้ ‘ค้ามนุษย์’ พาคนไปยังประเทศเพื่อนบ้าน และกักขังเหยื่อไว้เพื่อบังคับให้สแกนใบหน้าทุกครั้งที่มีการทำธุรกรรมที่ต้องยืนยันตัวตน

หลอกข้ามแดนไปทำงานแอดมินรายได้ดี แต่ที่แท้คือการค้ามนุษย์

ยา สะหมาน เคยทำงานในโรงงานได้เงินเดือน 30,000 บาท  แม้รายได้ดี แต่เนื่องจากเข้างานเป็นกะทำให้เขาเหน็ดเหนื่อยและไม่มีเวลาให้ครอบครัว เขาจึงตัดสินลาออกจากงานประจำมาประกอบอาชีพอิสระ ทำกิจการบ้านเป่าลมให้เด็กๆ เล่นตามตลาดนัดที่ปัตตานี

ข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติปี 2566 พบว่า จ.ปัตตานี มีรายได้โดยเฉลี่ย/เดือน/ครัวเรือนอยู่ที่ 19,777 บาท จัดอยู่ในหกจังหวัดที่มีรายได้เฉลี่ยต่อครัวเรือนต่ำที่สุดในประเทศไทย นั่นเป็นเหตุผลให้กิจการของยาไปได้ไม่ดีนัก เขาพยายามดิ้นรนให้ธุรกิจได้ไปต่อ สามคนพ่อแม่ลูก จึงหนีความยากจนมาทำกิจการบ้านเป่าลมที่ภาคตะวันออก อ.อรัญประเทศ จ.สระแก้ว หนึ่งในจังหวัดที่มีมูลค่าการค้าชายแดนไทย-กัมพูชาสูงที่สุดในบรรดาด่านชายแดนไทย-กัมพูชา โดยข้อมูลจากกระทรวงพาณิชย์ระบุว่าในเดือนพฤษภาคม 2568 มีมูลค่าการค้ารวมทั้งสิ้น 10,897.18 ล้านบาท “หวังว่าจะมาสร้างเนื้อสร้างตัวทำกิจการลงหลักปักฐานที่นี่” ยากล่าว

นับตั้งแต่ย้ายมาที่จ.สระแก้ว ช่วงเดือนตุลาคม ยาเล่าว่าที่แห่งนี้มีตลาดนัดเปิดทุกวัน จึงทำให้เขาสามารถตั้งบ้านเป่าลม ขายรองเท้ามือสอง รวมทั้งเครื่องดื่มในทุกเย็น จนกระทั่งวันที่ 25 พฤศจิกายน 2567 มีผู้หญิงไทยอายุ 20-30 ปี รูปร่างหน้าตาดีเข้าหาและชวนวรัสยากับสามีไปทำงานที่ฝั่งกัมพูชา เธอเสนองานแอดมินให้วรัสยา และงานขับรถให้ยาพร้อมค่าตอบแทน 20,000-30,000 บาท รวมที่พักและอาหารฟรี 

วรัสยาคำนวณดูแล้วพบว่า จำนวนเงินเดือนดังกล่าวมากกว่ารายได้จากการค้าขายต่อเดือนที่พวกเธอสามารถทำได้  แม้จะตอบกลับไปว่าขอเวลาตัดสินใจ แต่หญิงสาวคนนั้นบอกว่าไปดูสถานที่ทำงานจริงก่อนได้

ในวันเดียวกัน เวลา 20.00 น. พวกเขานัดเจอกันที่สถานีรถไฟอรัญประเทศเพื่อไปดูสถานที่ทำงาน ก่อนมีผู้หญิงไทยอีกคนพาทั้งคู่ซ้อนมอเตอร์ไซต์ไปยังห้างสรรพสินค้าในละแวกใกล้เคียง จากนั้น มีชายชาวกัมพูชา สามคนมารับทั้งคู่เดินไปในทางเปลี่ยวที่มีแต่ทุ่งนา

“ทำไมพาเดินมาทางนี้ ไม่ไปทางด่านตรวจคนเข้าเมือง” วรัสยาถาม

แต่คำตอบที่ได้รับจากชายชาวกัมพูชาคือการนำมีดและเหล็กปลายแหลมมาจี้ พร้อมบอกให้ส่งของมีค่าและบัตรประจำตัวประชนให้พวกเขา พวกนั้นบังคับให้เดินไปตามร่องน้ำ และเส้นทางที่หลบหลีกกล้องวงจรปิดเพื่อไม่ให้มีหลักฐานหลงเหลือ และนำตัวทั้งคู่ไปส่งยังฐานปฏิบัติการอาชญากรรมทางไซเบอร์ที่ตั้งอยู่ ณ เมืองปอยเปต ประเทศกัมพูชา