กรุงเทพฯ – ทม สินสุวรรณ ประมงหญิงมุสลิมในวัยหกสิบปาดน้ำตาแห่งความดีใจเมื่อได้ยินผลการเจรจา เธอรู้สึกโล่งใจที่บ้านของเธอจะไม่ถูกกลืนกินโดยเขตอุตสาหกรรม…อย่างน้อยก็ไม่ใช่ในเร็วๆ นี้

‘อ่าวอ่าง’ ผืนน้ำอันใสสะอาดกว้างใหญ่ในจังหวัดระนองถูกกำหนดให้เป็นที่ตั้งของท่าเรือน้ำลึกขนาด 6,975 ไร่ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างพื้นฐานหลักสำหรับระเบียงเศรษฐกิจภาคใต้ (SEC) การก่อสร้างดังกล่าวจะคุกคามวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชาวประมงในท้องถิ่นอย่างทม รวมถึงเกาะท่องเที่ยวอย่างเกาะพยามที่อยู่ใกล้ๆ

ภายหลังการปักหลักชุมนุมของทมและชาวบ้านคนอื่นๆ อีกนับร้อยชีวิตที่ทำเนียบรัฐบาลในกรุงเทพฯ เมื่อปลายเดือนมิถุนายน และแรงกดดันจากสาธารณชนที่เพิ่มขึ้น รัฐบาลจึงตัดสินใจถอยเมกะโปรเจกต์

“ม๊ะรู้สึกเหมือนได้เกิดใหม่” ทมบอกกับ HaRDstories

หยุดกฎหมาย SEC

เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน ตัวแทนรัฐบาลได้ตกลงกับผู้ชุมนุมว่า จะไม่เสนอร่างพระราชบัญญัติระเบียงเศรษฐกิจภาคใต้สู่การพิจารณาของรัฐสภา ซึ่งกฎหมายนี้ถือเป็นกระดูกชิ้นสำคัญที่จะเปลี่ยน 4 จังหวัดในภาคใต้ตอนบน (ระนอง ชุมพร สุราษฎร์ธานีและนครศรีธรรมราช) ให้เป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษ โดยให้ข้อยกเว้นทางกฎหมายแก่นักทุนต่างชาติและเร่งรัดการขยายตัวทางอุตสาหกรรม

โครงการดังกล่าวสัญญาว่า จะสร้างงานและส่งเสริมเศรษฐกิจเกษตรและชีวภาพที่มีอยู่เดิมในภาคใต้ อย่างไรก็ตาม ชาวบ้านในพื้นที่ต่างกังวลเกี่ยวกับอุตสาหกรรมหนักและมลพิษที่อาจตามมา

สำหรับชาวบ้านแล้ว การเคลื่อนไหวนี้ส่งสัญญาณถึงการยกเลิกเขตเศรษฐกิจพิเศษ SEC รวมถึงการพิจารณาใหม่โครงการสร้าง “แลนด์บริดจ์” (Land Bridge) ซึ่งเป็นเครือข่ายท่าเรือน้ำลึก มอเตอร์เวย์และรถไฟที่เชื่อมโยงทะเลอันดามันและอ่าวไทย โดยประเทศไทยนำเสนอโครงการนี้เป็นเส้นทางเดินเรือทางเลือกให้กับการค้าระหว่างทวีปเพื่อเลี่ยงช่องแคบมะละกา

ถึงแม้รัฐบาลจะยังไม่ได้ปฏิเสธอย่างเด็ดขาด แต่ตัวแทนเจรจาฝ่ายคัดค้านเชื่อมั่นว่า การดำเนินการครั้งนี้เป็นการระงับการพัฒนา SEC อย่างมีประสิทธิภาพ เนื่องจากในปัจจุบันยังไม่มีกลไกใดที่จะขับเคลื่อนโครงการต่อไปได้

ผลการเจรจากำหนดให้ สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) จัดตั้งคณะกรรมการศึกษาภายใน 90 วัน ร่วมกับตัวแทนฝ่ายการเมืองและกลุ่มจับตาเขตเศรษฐกิจพิเศษภาคใต้ SEC Watch ประเมินทิศทางการพัฒนาภาคใต้ใหม่อีกครั้ง

“ส่วนการจะเดินหน้าอย่างไรในภายภาคหน้า จะเกิดหรือไม่ ก็อยู่ที่การศึกษาของทั้งสามฝ่าย” พิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมของไทย กล่าวในตอนท้ายของการเจรจา 

“ถ้าศึกษาแล้วพบว่าเดินหน้าได้ เพื่อความเจริญของเศรษฐกิจประเทศ เราก็คงต้องเดินหน้าต่อไป”