กรุงเทพฯ – ประเทศสมาชิกอาเซียนรับปฏิญญาสิทธิทางสิ่งแวดล้อมระหว่างการประชุมอาเซียนซัมมิทที่กัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย เมื่อ 28 ตุลาคมที่ผ่านมา

ปฏิญญาอาเซียนในสิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัย สะอาด ดีต่อสุขภาพและยั่งยืน (The ASEAN Declaration on the Right to a Safe, Clean, Healthy and Sustainable Environment) เป็นกลไกด้านสิ่งแวดล้อมแรกของภูมิภาคตั้งแต่สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) จัดตั้งขึ้นในปี 2510 ถึงแม้ว่าจะไม่มีข้อผูกพันทางกฎหมายว่าประเทศสมาชิกต้องปฏิบัติตาม แต่การประกาศดังกล่าวก็เป็นก้าวสำคัญของภูมิภาคเพื่อตระหนักถึงความจำเป็นเร่งด่วนเพื่อรับมือปัญหาสิ่งแวดล้อมในภูมิภาค

ปฏิญญาความยาวสี่หน้ากระดาษยืนยันว่าคนทุกคนมีสิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัย สะอาด ดีต่อสุขภาพและยั่งยืน รวมถึงมีสิทธิเข้าถึงข้อมูลและการมีส่วนร่วมที่มีความหมาย ปฏิญญามุ่งส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศสมาชิกและสนับสนุนให้ภาคเอกชนเคารพและส่งเสริมสิทธินี้อย่างหนักแน่น

อย่างไรก็ตาม หลังจากร่างปฏิญญามาเป็นเวลาหลายปี โดยรับฟังความเห็นจากประชาสังคมและภาคส่วนต่างๆ เอกสารสุดท้ายกลับไม่ได้รวมข้อเรียกร้องสำคัญจากภาคประชาชน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ไม่รับข้อเสนอให้ใช้คำว่า “นักปกป้องสิทธิมนุษยชนด้านสิ่งแวดล้อม”​ (EHRDs – Environmental Human Rights Defenders) ซึ่งเป็นคำที่ทางยูเอ็นรองรับและได้เสนอให้อาเซียนใช้คำนี้

ทั้งนี้ ประเทศติมอร์-เลสเต ซึ่งเพิ่งเข้าร่วมเป็นประเทศสมาชิกอาเซียนในการประชุมปีนี้ยังไม่ได้ร่วมรับรองปฏิญญาดังกล่าว